Albania
Trzynaście lat po upadku reżimu komunistycznego Albania osiągnęła polityczną stabilizację i od tego czasu zaczęła skupiać się na procesach socjoekonomicznych, wpływających na życie dzieci oraz kobiet.
Rząd Albanii zaangażował się w programy redukcji biedy. Inicjatywa rządowa, oparta na Milenijnych Celach Rozwoju ONZ, dała możliwość zaciągania pożyczek, dzięki którym znacznie poprawiły się warunki życia dzieci. W 2004 roku, zachęcona przez wspieraną przez UNICEF koalicję Children's Alliance, zrzeszającą 150 organizacji pozarządowych, Albania zmieniła Narodową Strategię Działań na Rzecz Dzieci (National Strategy for Children). Służby państwowe wraz z lokalnymi jednostkami zmagają się z takimi problemami, jak handel dziećmi, przymusowa praca dzieci oraz dyskryminacja płci. Planowane są reformy systemu sprawiedliwości, mające poprawić sytuację.
Pomimo pozytywnych zmian na wielu polach, albańskie dzieci nadal zmagają się z ubóstwem, dyskryminacją, korupcją oraz przemocą. Znacznie pogorszył się dostęp do usług społecznych. W najgorszej sytuacji są obszary wiejskie, gdzie często nie ma dostępu nawet do podstawowej opieki medycznej. Ma to swoje odbicie w wysokiej śmiertelności matek i niemowląt.
W całym kraju tylko 44 procent dzieci uczęszcza do przedszkoli; na terenach wiejskich ten odsetek wynosi 13%. Szkoły są w złym stanie, nauczyciele niedostatecznie opłacani, a pomoce naukowe już dawno nieaktualne. Dzieci niepełnosprawne rzadko uczęszczają do szkół, a te pochodzące z rodzin romskich często ich w ogóle nie kończą.
Ubóstwo, wysoki poziom przestępczości i częste migracje sprawiają, że dzieci żyją w bardzo niestabilnym i niebezpiecznym środowisku. Ponad dwie trzecie albańskich dzieci doświadczyło przemocy w domach, a bliżej nie znana liczba dzieci została przemycona poza granice swego państwa, gdzie prawdopodobnie jest seksualnie wykorzystywana, bądź też zmuszana do ciężkiej, niewolniczej pracy. Kilkuset młodych chłopców ukrywa się w domach w obawie przed utrwaloną w tradycji zemstą ze strony najbliższych członków rodziny.
Priorytety UNICEF
UNICEF Albania zorganizował publiczną debatę na temat zdrowia, edukacji i bezpieczeństwa młodych ludzi, budując dzięki temu porozumienie z lokalną społecznością. Pozycja UNICEF ugruntowuje się w kraju w miarę integracji Albanii z Europą. Proces integracji łączy się także z bardziej powszechnym respektowaniem praw dzieci.
Niektóre z najbardziej nowatorskich pomysłów wspieranych przez UNICEF inicjują sami Albańczycy. Poprzez programy takie jak Parlament Młodzieży (Youth Parlament) telewizja Troc emituje ciąg programów zachęcających do koedukacji, pomagania młodym ludziom w sprawach zdrowotnych, oraz zdobywania umiejętności zawodowych. Setki tysięcy widzów regularnie ogląda telewizję Troc, w szczególności bardzo lubiany program produkowany przez nastolatków, we współpracy z UNICEF. Dzięki tej inicjatywie młodzi ludzie uczą się, że sami też są mogą działać, walczyć o swoje praw i je promować.
UNICEF uruchomił kampanię na temat przemocy w domach. Przeprowadzając różnego rodzaju ankiety UNICEF stara się zanalizować wszelkie przyczyny owej przemocy; produkując różnego rodzaju materiały stara się zainicjować więź i porozumienie pomiędzy członkami rodziny. UNICEF pomaga wyszkolić doradców, urzędników sądowych oraz dziennikarzy, którzy pomagają ofiarom w uporaniu się z problemami, bądź też w przypadku dziennikarzy, nagłaśniają sprawę, by uzyskała pożądany efekt. UNICEF zachęca nauczycieli do uczenia "pokojowego" rozwiązania problemów; uczy ich jak rozpoznać przemoc wśród uczniów.
Wczesny rozwój dzieci jest również ważnym aspektem w działaniach UNICEF, który stara się ulepszyć system opieki zdrowotnej poprzez zaopatrzenie w szczepionki, zachęcanie do używania soli jodynowanej oraz poprzez wprowadzanie holistycznej opieki zdrowotnej, której głównym zadaniem jest skupianie się na całkowitym zadowoleniu każdego dziecka. UNICEF również wspiera dziesiątki przedszkoli w najbiedniejszych rejonach kraju. UNICEF utworzył Grupę Specjalną do Rozwoju Wczesnego Dzieciństwa (Early Childhood Development Task Force), łącząc wysoko postawionych urzędników z siedmiu ministerstw, by zapewnić odpowiednie wsparcie dla dzieci. Politycy, nauczyciele i różnego rodzaju dostawcy usług połączyli się, tworząc kolejny zespół Rozwoju Wczesnego Dzieciństwa (Early Child Development), który sporządził między innymi stronę internetową zawierającą ważne informacje.
Wskaźnik zakażeń wirusem HIV/AIDS w Albanii jest niski. Nauczyciele zostali wyszkoleni do promowania odpowiednich zachowań wśród młodszej części społeczeństwa. Centra pomocy młodzieży spełniają swoją rolę, zapewniając poufność oraz odpowiednie doradztwo. Szybka ocena sytuacji oraz śledzenie zachowań potencjalnych osób zażywających narkotyki pozwala szybko do nich dotrzeć, zapewniając odpowiednią pomoc. Na ich przykładzie można zbadać jakie jest podłoże uzależnienia, a następnie z wyprzedzeniem likwidować przyczyny nałogu.